Simon Schama's Power of Art

Potęga sztuki

Nowa produkcja BBC. Potęga sztuki – czteroodcinkowa opowieść o tworzeniu… Potęga sztuki przenosi widzów w przeszłość, do przesyconych dramatyzmem chwil, w których pojawiły się pomysły na osiem wielkich arcydzieł. Osiem przełomowych arcydzieł... Ośmiu niepokornych artystów przeżywających trudne chwile... Osiem historii o triumfie i upadku... Osiem momentów, które zmieniły oblicze świata... Potęga sztuki przybliża prawdę, której próżno szukać w pośpiesznych „wycieczkach kulturalnych”. Dramat towarzyszący momentom twórczym został pokazany w równie sugestywny sposób jak zbrodnia, bitwa czy romans. Przy takim sposobie prezentacji sztuki otwieramy usta ze zdumienia, a serce nam zamiera. Caravaggio Dawid z głową Goliata (1601) Rzym, 1603. Wizerunki Zbawiciela, Maryi i świętych emanują pięknem i niewinnością, która trafia do serc wiernych. Nagle na arenę sztuki wkracza Michelangelo Merisi da Caravaggio. Malarz dostrzega piękno i znaczenie Ewangelii w fakcie, że Zbawiciel był stworzony z krwi i kości. Na swoich obrazach przedstawia Chrystusa i jego towarzyszy w znacznie bardziej ludzki sposób niż którykolwiek z wcześniejszych malarzy. Modeli znajduje na ulicy, w tawernach i domach publicznych. W ten sposób na zawsze zmieni rolę malarstwa, które nagle zbliża się do realizmu. Ale dla niektórych właśnie to stanowiło problem – uważano, że Caravaggio zniszczył sztukę i ograbił ją z duchowej mocy. Bernini. Ekstaza Świętej Teresy (1652) Gian Lorenzo Bernini był cudownym dzieckiem i genialnym młodzieńcem – to rzeźbiarz, kompozytor i nonszalancki kawaler, osobisty przyjaciel Papieża Urbana VIII. Jego rzeźby emanują życiem, a pod jego dłutem kamień wydaje się poruszać i drgać. Jednak pod koniec lat 40 XVII wieku, kiedy na zbudowanej przez niego dzwonnicy bazyliki świętego Piotra pojawiają się pęknięcia, szczęśliwa gwiazda Berniniego zaczyna blednąć. Tylko cud może teraz uratować reputację artysty. Bernini rzeźbi więc Ekstazę Świętej Teresy. Marmurowa święta lewituje i drży, unosząc się na granicy tajemnicy i nieprzyzwoitości. Dzieło przyciąga rzesze wiernych, którzy tłumnie przybywają, by obejrzeć święty spektakl – ciało przeniknięte duchowymi doznaniami, tajemnicę, gdy ból łączy się z przyjemnością, cielesne zatracenie połączone z bezcielesnym doznaniem. Nic dziwnego, że widzowie nie mogą oderwać od tego dzieła wzoru.